Gwintowniki to narzędzia skrawające używane do wykonywania gwintów wewnętrznych w otworach, co jest niezbędne w wielu branżach, od mechaniki po produkcję. Ich jakość i rodzaj mają kluczowe znaczenie dla dokładności i efektywności procesu obróbki. W artykule omówimy, jak wybrać odpowiednie gwintowniki, uwzględniając rodzaje, producentów oraz materiały, z których są wykonane. Ponadto przybliżymy, czym kierować się przy zakupie oraz jak dobrać gwintownik do wiertła.

Rodzaje gwintowników

Gwintowniki ręczne i maszynowe

Gwintowniki dzielimy na ręczne i maszynowe, a wybór odpowiedniego rodzaju zależy od specyfiki pracy.

1. Gwintowniki ręczne – przeznaczone są do gwintowania ręcznego przy użyciu specjalnych kluczy do gwintowników. Zestawy ręczne zazwyczaj składają się z trzech elementów: wstępnego, średniego i wykańczającego. Pracują one kolejno, aby uzyskać dokładny gwint w otworze.

2. Gwintowniki maszynowe – używane w maszynach, takich jak tokarki czy wiertarki CNC, co pozwala na szybszą i bardziej precyzyjną pracę. Ich główną zaletą jest możliwość automatyzacji, a także lepsza kontrola nad procesem gwintowania, zwłaszcza w produkcji seryjnej.

Gwintowniki wysokowydajne

Gwintowniki wysokowydajne są przeznaczone do intensywnej pracy w trudnych warunkach, takich jak materiały o wysokiej twardości lub duże prędkości obróbki. Ich zaawansowana geometria skrawania, a także materiał wykonania, zapewniają dłuższą żywotność oraz wyższą wydajność. Takie narzędzia charakteryzują się lepszą odpornością na zużycie i mniejszą potrzebą smarowania.

Gwintowniki drobnozwojne

Gwintowniki drobnozwojne są używane do tworzenia gwintów o małym skoku, co jest istotne w przypadkach, gdy potrzebna jest precyzja oraz większa ilość zwojów na określonej długości. Stosowane są głównie w branżach precyzyjnych, takich jak lotnictwo czy mechanika precyzyjna, gdzie każdy milimetr ma znaczenie.

Najlepsi producenci gwintowników

Na rynku istnieje wielu producentów gwintowników, jednak kilka firm wyróżnia się wyjątkową jakością i korzystnym stosunkiem ceny do wartości. Oto najpopularniejsi producenci:

• Fanar – jeden z czołowych producentów narzędzi skrawających, znany z gwintowników o wysokiej trwałości, idealnych zarówno do pracy ręcznej, jak i maszynowej. Firma ta oferuje szeroką gamę gwintowników dla różnych materiałów i zastosowań.

• El-Cut – znany producent specjalizujący się w narzędziach skrawających o wysokiej precyzji. Gwintowniki El-Cut wyróżniają się doskonałą geometrią skrawania i trwałością, co czyni je idealnym wyborem do wymagających zadań.

• Sandvik – międzynarodowy gigant w branży narzędziowej, oferujący gwintowniki maszynowe i ręczne o najwyższej jakości. Produkty tej marki są szczególnie cenione w przemyśle ciężkim oraz w produkcji seryjnej.

Jak wybrać odpowiedni gwintownik?

Wybór gwintownika zależy od kilku kluczowych czynników:

1. Materiał obrabiany – niektóre gwintowniki są lepsze do obróbki stali, inne do aluminium czy miedzi. Gwintowniki wykonane z stali szybkotnącej (HSS) lub węglika spiekanego (szczególnie te powlekane) są bardziej odporne na zużycie i nadają się do obróbki trudnych materiałów.

2. Typ pracy – do prac ręcznych lepiej sprawdzą się zestawy ręcznych gwintowników, natomiast do seryjnej produkcji najlepszym wyborem będą gwintowniki maszynowe.

3. Rodzaj gwintu – gwinty drobnozwojne wymagają specjalistycznych gwintowników, które zapewnią odpowiednią precyzję. Z kolei przy gwintach o dużych skokach lepiej sprawdzą się gwintowniki standardowe.

4. Średnica i skok gwintu – zawsze należy dobrać gwintownik o odpowiednich parametrach, zgodnych z wymiarami obrabianego otworu. Istnieją normy gwintów, takie jak ISO, które określają standardowe wymiary.

Jak dobrać gwintownik do wiertła?

Ważnym aspektem jest odpowiednie dobranie średnicy wiertła do gwintownika. Zbyt duży otwór może spowodować, że gwint będzie zbyt luźny, a zbyt mały otwór może prowadzić do uszkodzenia gwintownika. Poniżej kilka przykładów najpopularniejszych średnic gwintów:

• Gwint M6 – wiertło 5,0 mm,
• Gwint M8 – wiertło 6,8 mm,
• Gwint M10 – wiertło 8,5 mm.

Zaleca się korzystanie z tabel technicznych, które precyzyjnie określają średnice otworów dla poszczególnych gwintów.

Komplet gwintowników – co zawiera?

Komplety gwintowników to zestawy narzędzi, które ułatwiają wykonywanie gwintów różnej wielkości i o różnym skoku. Zazwyczaj komplet zawiera kilka elementów:

1. Gwintownik wstępny – do pierwszej fazy obróbki.
2. Gwintownik pośredni – do rozszerzenia i pogłębienia gwintu.
3. Gwintownik wykańczający – do finalizacji procesu gwintowania.

Tego typu zestawy są przydatne zwłaszcza w pracach ręcznych, gdzie precyzyjna kontrola każdego etapu gwintowania jest kluczowa.

Materiał wykonania gwintowników

Wysokiej jakości gwintowniki wykonane są zazwyczaj ze stali szybkotnącej (HSS), która jest odporna na wysokie temperatury i zużycie. W przypadku bardziej wymagających materiałów, takich jak stal nierdzewna czy twarde metale, stosuje się gwintowniki z węglika spiekanego. Niektóre narzędzia są również pokrywane powłokami ochronnymi, takimi jak TiN (azotek tytanu), co zwiększa ich trwałość i odporność na korozję.

Wybór odpowiedniego gwintownika to inwestycja, która przekłada się na jakość obróbki i trwałość narzędzia. Gwintowniki ręczne i maszynowe, wysokowydajne oraz drobnozwojne, oferowane przez wiodących producentów, takich jak Fanar, El-Cut czy Sandvik, zapewniają doskonałą jakość w konkurencyjnej cenie. Kluczowymi czynnikami przy wyborze są materiał obrabiany, typ pracy, a także precyzyjne dopasowanie gwintownika do otworu. Korzystanie z kompletnych zestawów gwintowników to gwarancja wygody i wysokiej precyzji, szczególnie w pracach ręcznych.