Brzeszczoty do stali nierdzewnej i hartowanej

Brzeszczoty do stali są narzędziami tnącymi przeznaczonymi do pracy w materiałach metalowych o zróżnicowanej twardości i strukturze. Wykorzystuje się je w piłach ręcznych, piłach szablastych, wyrzynarkach oraz narzędziach pneumatycznych, gdzie wymagane jest stabilne, kontrolowane cięcie stali konstrukcyjnej, stopowej, narzędziowej oraz nierdzewnej. Konstrukcja brzeszczotu – zarówno materiał bazowy, jak i geometria uzębienia – ma bezpośredni wpływ na jakość cięcia, trwałość krawędzi oraz odporność narzędzia na obciążenia zmienne.

Budowa i zasada działania brzeszczotów do stali

Brzeszczot to taśma stalowa o określonej grubości, szerokości i długości, na której wykonano uzębienie tnące. W zależności od przeznaczenia stosuje się:

• stale szybkotnące HSS – do stali węglowych i konstrukcyjnych,
• bimetal M2 lub M42 – do stali utwardzonych, nierdzewnych i kwasoodpornych; ząb wykonany jest ze stali szybkotnącej z dodatkiem kobaltu, a korpus z elastycznej stali sprężynowej,
• stale hartowane (rzadziej, w brzeszczotach do cięcia ręcznego).

Zęby mogą być frezowane lub szlifowane, a ich ukształtowanie – prostokątne, falowane, naprzemienne lub progresywne – wpływa na sposób odprowadzania wióra oraz temperaturę cięcia.

Podział i zastosowanie brzeszczotów do różnych gatunków stali

Brzeszczoty do stali konstrukcyjnej (czarnej)

Przeznaczone do cięcia:

• stali S235–S355,
• profili grubo- i cienkościennych,
• prętów zbrojeniowych,
• elementów konstrukcyjnych i warsztatowych.

Najczęściej stosuje się:

• HSS 18–24 TPI – do cięć ogólnych,
• bimetal M2/M42 14–18 TPI – do grubszych przekrojów i materiałów pełnych.

Brzeszczoty tego typu charakteryzują się większym podziałem uzębienia, umożliwiając agresywne, szybkie cięcie.

Brzeszczoty do stali nierdzewnej i kwasoodpornej (INOX)

Do stali nierdzewnych stosuje się wyłącznie brzeszczoty bimetalowe o podwyższonej odporności cieplnej:

• Bi-Metal M42,
• Ząb z dodatkiem kobaltu 8%,
• Podział 24–32 TPI,
• Geometria sprzyjająca chłodnej pracy,
• Wzmocniony ząb odporny na ścieranie i mikrowykruszenia.

Nierdzewka ma tendencję do hartowania się podczas cięcia oraz do powstawania drobnych, ostrych wiórów. Dlatego tak ważna jest drobna, równomierna geometria i stabilna praca narzędzia.

Oznaczenia brzeszczotów – jak je czytać?

1. TPI – liczba zębów na cal

• 14 TPI – cięcie grubościennych profili i pełnych elementów,
• 18 TPI – uniwersalne cięcie stali konstrukcyjnej,
• 24 TPI – blachy, cienkie rury, profile zamknięte,
• 32 TPI – stal nierdzewna, cienkie elementy, precyzyjne cięcia.

2. Materiał wykonania

• HSS – stal szybkotnąca (zastosowania standardowe),
• Bi-Metal M2 – większa elastyczność i trwałość,
• Bi-Metal M42 – najwyższa odporność na temperaturę i ścieranie, polecany do INOX.

3. Uchwyt i standard mocowania

• T-Shank – wyrzynarki,
• S-Shank – starsze modele wyrzynarek,
• Standard pił szablastych – brzeszczoty długości 150–300 mm.

Jak rozróżnić brzeszczoty do stali nierdzewnej od pozostałych?

Można to ocenić na podstawie:

• oznaczenia M42,
• napisu INOX / STAINLESS / HARD METAL,
• drobnego i gęstego uzębienia,
• bimetalowej konstrukcji (zęby jaśniejsze, korpus ciemniejszy),
• informacji o zastosowaniu na opakowaniu.

Brzeszczoty do stali zwykłej mają większy rozstaw zębów, co umożliwia usuwanie większej ilości wióra.