Rozwiertaki maszynowe nastawne, stożkowe i skrętne mk2 mk4

Rozwiertak maszynowy to wieloostrzowe narzędzie skrawające służące do obróbki wykańczającej. Jego głównym celem nie jest wiercenie, a poprawienie jakości już istniejącego otworu. Wiercenie zwykłym wiertłem spiralnym często pozostawia otwory o nierównej powierzchni i z odchyłkami od założonej średnicy i okrągłości.

Tu wkracza rozwiertak, który precyzyjnie:

• Powiększa otwór o bardzo mały naddatek materiału, np. 0,1-0,3 mm.
• Wygładza powierzchnię wewnętrzną otworu, nadając jej pożądaną chropowatość.
• Poprawia geometrię otworu, zapewniając jego dokładną okrągłość i prostoliniowość. Dopasowuje otwór do konkretnej tolerancji, najczęściej H7, co jest kluczowe w przypadku pasowań.

Dzięki temu, że usuwa tylko minimalną warstwę, rozwiertak jest w stanie uzyskać bardzo wysoką dokładność wymiarową i jakość powierzchni, co jest niezbędne w wielu zastosowaniach, od przemysłu maszynowego po motoryzacyjny i lotniczy.

Jak dobrać średnicę rozwiertaka maszynowego i na co zwracać uwagę przy zakupie?

Średnica rozwiertaka powinna być dokładnie taka, jak pożądana średnica końcowa otworu. Pamiętaj, że rozwiertak jest narzędziem wykończeniowym, a nie powiększającym otwór w znaczącym stopniu.

• Wstępne wiercenie: Zawsze zaczynasz od wywiercenia otworu wiertłem o nieco mniejszej średnicy.

• Naddatek materiału: Rozwiertak musi mieć minimalny naddatek do zebrania. Zbyt mały naddatek może prowadzić do jego szybkiego zużycia, a zbyt duży do drgań i złej jakości powierzchni. W zależności od średnicy otworu, naddatek wynosi zazwyczaj od 0.1 do 0.3 mm.

Wybór odpowiedniego rozwiertaka to więcej niż tylko średnica. Poniżej kluczowe parametry:

• Materiał wykonania:

  • HSS (stal szybkotnąca): Dobra do obróbki stali niestopowych, aluminium i żeliwa. Jest uniwersalna i relatywnie tania.

  • HSS-E (z dodatkiem kobaltu): Zapewnia lepszą wydajność i trwałość, szczególnie przy obróbce twardszych materiałów, jak stale nierdzewne i stopowe.

  • VHM (pełny węglik spiekany): Najwyższa jakość i wydajność. Idealne do twardych materiałów, obróbki na maszynach CNC z dużymi prędkościami skrawania i tam, gdzie wymagana jest maksymalna precyzja.

• Liczba ostrzy i ich geometria:

  • Ostrza proste: Przeznaczone do otworów przelotowych. Skutecznie odprowadzają wióry na zewnątrz.

  • Ostrza spiralne (śrubowe): Zalecane do otworów nieprzelotowych (tzw. "ślepych"). Spirala pomaga w ewakuacji wiórów z dna otworu, zapobiegając ich zagęszczaniu się i uszkodzeniu narzędzia.

• Długość narzędzia:

  • Długość całkowita i robocza: Zależy od głębokości otworu, który ma być rozwiercany. Dłuższe rozwiertaki mogą wymagać dodatkowego wsparcia, aby uniknąć drgań i ugięcia.

• Typ chwytu:

  • Chwyt walcowy: Typowy dla mniejszych średnic. Wymaga mocowania w uchwycie wiertarskim lub oprawce zaciskowej.

  • Chwyt stożkowy Morse'a (MK): Zapewnia bardzo sztywne i precyzyjne mocowanie bezpośrednio we wrzecionie maszyny. Jest to standard w wielu wiertarkach stołowych, tokarkach i frezarkach. To właśnie tu pojawiają się oznaczenia MK2, MK4.

Rozwiertaki z chwytem stożkowym Morse'a: Co oznaczają symbole MK2, MK4?

W świecie obróbki skrawaniem, precyzja i pewność mocowania narzędzia to podstawa. Nic nie frustruje bardziej niż chwyt narzędzia, który ślizga się we wrzecionie lub, co gorsza, wpada w wibracje. Aby temu zapobiec, inżynierowie stworzyli system mocowania, który stał się legendą – stożek Morse'a, oznaczany skrótem MK (od Morse Kegel) lub MT (od Morse Taper).

Symbole takie jak MK2, MK4, a także MK1, MK3, MK5 czy MK6 nie oznaczają niczego innego jak konkretny rozmiar i zbieżność stożka mocującego. Każdy z tych numerów odpowiada ściśle zdefiniowanym wymiarom, które są znormalizowane i uniwersalne na całym świecie. Dzięki temu, rozwiertak z chwytem MK2 pasuje idealnie do wrzeciona maszyny, które również ma stożek MK2.

• MK2 to jeden z najczęściej spotykanych stożków, szczególnie w mniejszych i średnich wiertarkach stołowych i frezarkach. Oznacza on konkretną średnicę na początku i końcu stożka oraz jego zbieżność (wartość, o jaką średnica maleje na jednostkę długości).

• MK4 to większy i masywniejszy stożek. Znajdziemy go w większych, bardziej wytrzymałych maszynach, gdzie potrzebna jest większa siła przenoszenia momentu obrotowego i wyższa sztywność połączenia.

W praktyce, stożek Morse'a działa na zasadzie samo-zaciskania. Gdy włożysz narzędzie do wrzeciona, siła tarcia powstająca podczas pracy utrzymuje je na miejscu. Aby wyjąć rozwiertak, używa się specjalnego klina, który wbija się w otwór w bocznej części wrzeciona, wypychając narzędzie. To proste, ale niezwykle skuteczne rozwiązanie, które od dekad gwarantuje stabilność i precyzję w obróbce.

Wybierając rozwiertak, nie kieruj się tylko jego średnicą. Zwróć uwagę na materiał, z jakiego jest wykonany, geometrię ostrzy, a przede wszystkim na typ chwytu, aby mieć pewność, że idealnie pasuje do twojej obrabiarki. To klucz do osiągnięcia doskonałej jakości i powtarzalności w każdym projekcie.